احتمالاً تا امروز به این یکی فکر نکرده بودید: «دادگاهی که در آن از قاضی، نماینده دادستان، وکیل و...خبری نیست و هوش مصنوعی همه‌کاره است»! البته قبول داریم که این ایده نه‌تنها بلندپروازانه بلکه کمی تا قسمتی ترسناک است؛ آن هم در شرایطی که نگرانی درباره هوش مصنوعی و اینکه چه بلایی به سر آینده بشریت خواهد آورد، بالا گرفته است. با همه این‌ها، بنیاد GenLayer دارد ایده دادگاه اینترنتی که عامل‌های هوش مصنوعی اداره‌اش می‌کنند و حکم می‌دهند را با جدیت دنبال می‌کند.
جزیره لاکپشت‌ها
این را هم قبول کنید که در مواجهه با ایده دادگاه و قضات هوش مصنوعی، خیلی از متخصصان و منتقدانAI ، مثل مارگزیده‌هایی هستند که از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسند. یعنی با توجه به گاف‌های اخیر فناوری و خودسری و خودمختاری‌ای که نسخه‌های مختلف هوش مصنوعی از خود نشان داده‌اند خیلی‌ها حق دارند از دادگاهی که قضات یا هیئت منصفه‌اش عوامل هوش مصنوعی هستند، بترسند.
حدود ۵۲۰ سال پیش، کریستف کلمب در ادامه کشفیاتش جزایری را در دریای کارائیب و۲۴۰ کیلومتری جنوب کوبا کشف کرد. اولین چیزی هم که به چشم کریستف کلمب آمد، تعداد زیاد لاکپشت‌های آن بود که سبب شدند جهانگرد و کاشف معروف، نام این کشفش را جزایر لاکپشت‌ها بگذارد و البته حدود۴۰ سال بعد که دریانوردان متوجه شدند یک نوع تمساح خاص هم در جزیره زندگی می‌کند نام آن را به «کایمن» تغییر دادند. امروزه تشکیلات بنیاد GenLayerو مالک ایده دادگاه‌ها و قضات هوش مصنوعی در این جزایر واقع شده است.
در وب‌سایت بنیاد GenLayer درباره ایده تازه هیئت منصفه هوش مصنوعی آمده است: «GenLayer یک شبکه غیرمتمرکز است که در آن بسیاری از مدل‌های مستقل هوش مصنوعی هر کدام به تنهایی استدلال می‌کنند، سپس در مورد سؤالاتی که برای آن‌ها پاسخ قطعی واحدی وجود ندارد به توافق می‌رسند و در عرض چند دقیقه یک نتیجه قابل اعتماد تولید می‌کنند که کل شبکه می‌تواند به آن اعتماد کند... این یک اجماع غیرمتمرکز هوش مصنوعی است که به عاملان مختلف هوش مصنوعی اجازه می‌دهد قراردادها و اختلافات را با سرعت ماشین حل کنند».
با این توضیح مشخص می‌شود فعلاً قرار نیست قاضیان و یا هیئت منصفه هوش مصنوعی، صفر تا صد کار دستگاه قضایی را به عهده بگیرند و متهمان و مجرمان را به محکمه بکشانند و پای میز قاضی بنشانند. بنیاد GenLayerفعلاً قرار است برای داوری در امور تجاری و مسئله قراردادهای مختلف که میان شرکت‌ها و مؤسسات تجاری مختلف بسته شده و احتمالاً به اختلاف منجر می‌شود، از عوامل هوش مصنوعی استفاده کند.
پای رقابت در میان نیست
ماجرا هنوز در مرحله آزمایشی است و مدیران GenLayer می‌گویند این پروژه درواقع یک آزمایشگاه تحقیقاتی برای عامل‌های هوش مصنوعی خودمختاراست و ما در حال ساخت و ایجاد سیستمی هستیم که عامل‌های هوش مصنوعی را با دستورالعمل‌های سختگیرانه برای قضاوت در امور تجاری مورد اختلاف به کار بگیریم. در جهانی که روزانه بسیاری از کارها به‌خصوص تحلیل و تفسیرهای پیچیده توسط هوش مصنوعی انجام می‌شود و انتظار هم می‌رود در آینده نزدیک اغلب کارهای بشر به دست این فناوری انجام شود، اصلاً توقع زیادی نیست که انتظار داشته باشیم وقتی در زمینه امور تجاری و انعقاد قراردادها یا تحویل کالا و خدمات به مشتریان اختلاف نظری پیش می‌آید، برای حل سریع مشکل و پرهیز از روند طولانی قضایی و کاغذبازی و صرف کردن هزینه‌های هنگفت، هوش مصنوعی وارد عمل شود و به سرعت و با کمترین هزینه ممکن حکم بدهد و حاکم و محکوم را مشخص کند.
نشریه «فوربس» در مورد این ایده از قول «دیوید ریودور» مدیرعامل و یکی از بنیان‌گذاران بنیاد GenLayerمی‌نویسد: «تجارت امروزی با وجود گستردگی و ابعاد و زوایای متعدد و متفاوتش در زمینه قراردادها و اختلافاتی که به وجود می‌آید به یک نقطه عطف بحرانی رسیده است و ما برای عواقب احتمالی آن آماده نیستیم... ما از دادگاهی حرف می‌زنیم که بدون دخالت انسان فعالیت می‌کند و توسط ۲۶ شرکت رمزنگاری و هوش مصنوعی دیگر پشتیبانی می‌شود... .
برخلاف انسان‌ها، عامل‌های هوش مصنوعی برای کار در امور قضایی، هرگز نمی‌خوابند، برای هر کاری در مرز سود هستند، به فکر کسب درآمد و دارایی برای خودشان نیستند و در سطح جهانی فعالیت می‌کنند... .
برآورد می‌شود تا سال ۲۰۳۰، ارزش خدماتی که آن‌ها در زمینه‌های مختلف انجام می‌دهند حدود ۹ تریلیون دلار باشد...».«ریدور» این را هم اضافه می‌کند که فعلاً دادگاه متکی به هوش مصنوعی برای اموری قابل استفاده است که در آن‌ها استخدام وکیل، راه‌اندازی دادگاه، طی کردن مراحل اداری و قضایی غیرمنطقی است و مقرون به صرفه هم محسوب نمی‌شود. از طرفی در این پرونده‌ها، راکد گذاشتن کار و پیگیری نکردن هم بسیار هزینه‌ساز است. هدف این دادگاه هم رقابت با سیستم حقوقی و قضایی نیست.
ربات‌ها قاضی می‌شوند؟
«فوربس» می‌نویسد در حال حاضر هم سیستمی مشابه این دادگاه‌ها و هیئت منصفه هوش مصنوعی در فضای وب به کار گرفته می‌شود. مثلاً وقتی تصویری از شدت تخریب شهر غزه یا بمباران تهران توسط آمریکا و اسرائیل در اینترنت منتشر می‌شود و بلافاصله عده‌ای شائبه جعلی بودن و تولید تصویر توسط هوش مصنوعی را مطرح می‌کنند درواقع مناقشه‌ای شکل می‌گیرد و این دادگاه اینترنتی است که به کمک عوامل هوش مصنوعی حکم به اصالت تصویر و یا جعلی بودن آن می‌دهد.
حالا برای اینکه بدانید در امور تجاری و اختلافات به وجود آمده چگونه می‌توان از ایده جدید استفاده کرد، یک شرکت تولید و یا توزیع پوشاک برخط را تصور کنید که صاحب آن بخش زیادی از کار روزانه‌اش را به عوامل هوش مصنوعی سپرده است. یک عامل، موجودی شرکت را مدیریت می‌کند، دیگری تبلیغات می‌خرد و سومی هم سفارش کارهای خلاقانه را می‌دهد. صاحب شرکت درخواست یک لوگو جدید را می‌دهد و نماینده او طراحی را پیدا می‌کند که لوگو جدید را طراحی کند. دو طرف در مورد طراحی، قیمت و تاریخ تحویل به توافق می‌رسند. لوگو طراحی شده و به شرکت می‌رسد و مورد پسند مدیران قرار می‌گیرد. اما یک جست‌وجوی تصویری معکوس نشانه‌هایی را بدست می‌دهد که ممکن است لوگو مورد نظر از نمونه کارهای شخص دیگری برداشته شده باشد!
اینجاست که دادگاه اینترنتی و هیئت منصفه متشکل از عوامل هوش مصنوعی می‌توانند وارد عمل شوند و تکلیف کار را یکسره کنند تا اختلاف بر سر کپی بودن یا نبودن لوگو، پرداخت هزینه، جریمه احتمالی و... حل و فصل شود.
خلاصه اینکه فعلاً ایده دادگاه و هیئت منصفه هوش مصنوعی به این معنی نیست که قرار است مثل فیلم‌های تخیلی گروهی از ربات‌ها جای قاضی، وکیل و سایر عوامل را بگیرند و مثلاً ربات منشی اعلام کند: «قاضی رباتیک وارد می‌شود؛ لطفاً قیام کنید» اما به دلیل سابقه بد این فناوری در خودسری و عملکرد غیرقابل پیش‌بینی، از همین حالا باید به فکر روز مبادا و احتمال خودمختارانه عمل کردن هوش مصنوعی قاضی بود.
نظر شما